ასპინძის ომზედ

ას−პინ−ძის მი−წა გი−წა−მებს, -
ურ−გებ არს ჩემ−გან თქმუ−ლე−ბი!
რუს-ქართ−ველ-კახ−ნი მო−ადგ−ნენ
ა−წყურ−სა, და−რაზ−მუ−ლე−ბი;
მუ−ნით წყალს ლეკ−ნი რჩე−ულ−ნი,
და−ღისტ−ნის ბი−ჭად თნუ−ლე−ბი,
და ოს−მალთ რაზმ−ნი უ−რი−ცხვად,
მათ-თანვე შე−ნარ−თუ−ლე−ბი.
ი−ქი−თი პი−რი მტკვა−რი−სა
და ველ−ნი მე−წა−მუ−ლობ−დეს:
ოს−მალთა დელმა-ბი−ნი−ში
წითელ-ყვითლითა მკუ−ლობ−დეს;
აბ−ჯარ−თა ოქ−რო და ვე−ცხლი
ხვანთქ−რის ხა−ზი−ნას სძუ−ლობ−დეს;
კვლავ ლეკ−თა ყაწიმ-შაშ−ხა−ნა
მცი−რედ−რე ხვა−რაზ−მუ−ლობ−დეს.
რუს−ნი−ცა წითელ-მწვანითა
და ლურ−ჯით შე−ხამ−დე−ბო−დენ:
თითბ−რის ჩან−თა−ნი ბრ−წყინ−ვი−დენ,
ვარსკვ−ლავ−თა ეგ−ვა−ნე−ბო−დენ,
ზარ−ბაზ−ნის გრგვინ−ვა და თო−ფის
ცის კი−დეთ ე−უბ−ნე−ბო−დენ;
თვით მე−ფე, ქართ−ველ და კახ−ნი
ო−მის ხა−ლი−სით ხლდე−ბო−დენ.
ვა−ი! მის დღი−სა მომხ−სენ−მან
ვი−თარ ვინ რით გან−ვა−ქი−ქო?!
ცი−ლი დასდ−ვეს მე−ფეს რუს−თა:
„ჩვენთ−ვის კე−თილს ა−რა ი−ქო!“
ღრა−ფი ჯა−რით გა−მობ−რუნ−და, -
მით სა−ხე−ლი ვე−რა ი−ქო;
სხვა პა−სუ−ხი არ−ვის მის−ცა:
„სი−თაც მო−ველ, წა−ვალ ი−ქო!“
რა ნა−ხეს ლეკ−თა და ოს−მალთ
რუ−სი−სა გამგ−ზავ−რე−ბა−ნი,
წელ-მაგრად შეხვ−დათ ნი−შა−ნი,
ა−უხ−დათ და−ნატ−რე−ბა−ნი!
დაფ-ზურნა-საყვირს უხ−ში−რეს,
შე−იქ−ნა სა−ოც−რე−ბა−ნი:
ვის ჰქონ−დის მკლავ−თა ი−მე−დი,
სრუ−ლად დაჰ−კარ−გეს მცნე−ბა−ნი.
უ−ი−ჭოდ ჰგო−ნეს ლეკ-ოსმანთ
თქვე−ნი−ცა გაბ−რუ−ნე−ბა−ნი;
დას-და−სად დრო−შა გა−იყ−ვეს,
მცი−რე ხანს ჰქონ−დათ ბრჭო−ბა−ნი...
ა−ნაზ−დი ელ−და და−ე−ცათ
ქართლ-კახელთ, ექ−ნათ გმო−ბა−ნი:
ვინ ვის უსწ−რობ−და, მორ−ბო−დეს...
ვი−თა ვთქვა მა−თი მკო−ბა−ნი!
გა−მოვ−ლეს წყა−ლი ოს−მალთა
და აგ−რევ ლეკ−თა ყი−ჟი−ნით;
დე−ლი ბაშ-აღა ლე−ვან−დი
სულ ზედ და−ესხ−ნეს მი−ჟი−ნით:
„დაბ−რუნ−დით, ნუ−ღარ დასდგებით“, -
ხმა ის−მა: - „რას დაგვიჟინით?..“
ერ−თის ხმა ა−სად ე−გო−ნისთ;
შაშ−ხა−ნა მოსწ−ვიმს ჟი−ჟი−ნით.
მა−შინ გულს დაჰ−კარ მჯიღვი−თა
მი−წანი შესძ−რენ რყევი−თა;
ცხენ−მან შე−გა−ტყო შექ−შე−ნა,
შემ−ზა−და ტა−ნი ნძრევი−თა;
თვალ−ნი ნაკ−ვერ−ცხლად შე−გექმ−ნეს,
ა−შეთ−დი სისხლ-მორევი−თა;
ცხვი−რი−სა ნესტვ−თა მოჰქ−რო−დენ.
ქარ−ნი ქვეყ−ნი−სა ნგრევი−თა.
მედგ−რად გა−ქუს−ლე მი−და−მო;
თეთ−რი გე−აჯ−და რბე−ვა−სა;
სახ−ლი−სა შვილ−ნი ი−ხელ−თენ,
ვინ იყვ−ნენ შენ−თან ჩვე−ვა−სა,
ათნი-სამ გი−ნა თუ ოც−ნი
გის−მენდ−ნენ ომ−სა ძლე−ვა−სა...
შავ-გულო, სად ხარ, შენ გე−ტყვი,
ვინ იყ−ვი ჯილ−დო ძლე−ვა−სა!
პირ−ველ მი−მარ−თე წინ-მბრძოლთა
დე−ლებ−თა შუ−ბო−სა−ნა−თა.
ხან გთქვი−ან კა−ცად, ხან მფრინვ−ლად,
ხან გმი−რად პი−ლოს ტა−ნა−თა.
დაჰფ−რი−წენ მათ−ნი წყო−ბა−ნი
ა−ნაზ−დად, მოკ−ლე ხა−ნა−თა,
კვლავ ლე−ვანდთ გარ−დე−ლა−ნა−გე,
მის−ცემ−დი სისხ−ლის ბა−ნა−თა.
დე−ლი ლე−ვანდს ჰკრი,
ლე−ვან−დი ბაშ-აღას მი−უბ−რუ−ნებ−და;
ხმალს გა−ნერკ−ვი−ა მა−შა−ლა,
ძღარ−ბი−ვით ქურქ−ში ბრუ−ნევ−და.
მ−წყურ−ვა−ლე ხმა−ლი და−გერ−თო,
ცა−თა−ცა შე−აძრ−წუ−ნევ−და.
თეთ−რი ტა−ი−ჭი სისხ−ლი−თა
შე−ღე−ბას ა−რა ზრუ−ნევ−და.
კვლავ ი−ქით ლეკ−თა ჩა−უხ−დი,
და−მართ−ნი ცი−სა გრე−ხა−ნი;
წი−ნა ჩა−გისხდ−ნენ დარ−ჩე−ვით
ო−სო−ქოლ და კა−ტე−ხა−ნი;
ერ−თად გა−მოსქ−დის ფინ−დი−ხი,
ვი−თა რა მე−ხის ტე−ხა−ნი;
გარ−და−უბ−რუ−ნენ სა−ფარ−ნი,
მი−ე−ცათ მართ გატე−ხა−ნი.
მოღ−მართ უ−ყივ−ლეთ გაქ−ცე−ულთ;
იც−ნეს ხმა, შედ−გეს შე−ნი−თა;
ყვე−ლა−ი შენთ−ვი დაბ−რუნ−და,
თუ ვინ სად რბო−და ქშე−ნი−თა;
გაქ−ცე−ულთ თა−თართ ვე−ღარ−სით
გა−გასწ−რეს წყალ−სა ცხე−ნი−თა;
ხი−დის ი−სარ−სა მის−ჯა−რენ
სუნ-თათარ-ლეკ−ნი რბე−ნი−თა.
ზოგ−მან შე−მარ−თა ში−ში−თა
წყალს გასვ−ლა უ−ფო−ნო−ბი−თა;
ზოგ−ნი ერთ−მა−ნერთ ოც−დი−ან,
სრუ−ლად მიხ−დილ−ნი ცნო−ბი−თა:
არ ი−ცო−დი−ან, რამც ჰქმნი−ან,
ვერ იყვ−ნენ ჭკუა-ბრძნობითა.
მი−და−მო ჰკაფ−დი უ−წყა−ლოდ;
მჭვრეტ−ნი გა−ქებ−დენ მხნო−ბი−თა
არ მი−ეც გზა−ნი სა−ვა−ლად,
ო−დენ ი−სა−რი სა−ცო−ცად:
ერ−თი რა შედ−გის, უ−კა−ნა
წყალს გარ−და−აგ−დის სა−ხო−ცად.
ძვი−რად შე−ექმ−ნათ თა−ვა−ზი;
მუხლს გეხ−ვე−ოდ−ნენ სა−კო−ცად.
ერ−თისა უ−ი−მე−დო−თა
ქართ−ველთ ა−შო−ე ას-ოცად.
ხრმა−ლი ჩა−ა−გენ მაძ−ღა−რი,
უბრ−ძა−ნეთ ა−ლა−ფო−ბა−ნი.
გახ−და ზრი−ა−ლი, ი−პყრობ−დენ,
ვით ცხო−ვართ სად−მე ჩო−ბა−ნი;
მე−ურ−დუ−ე−თა მოჰყ−ვან−დეს
მათ−ნი გმი−რებ−თა მჯო−ბა−ნი,
მო−უ−ლო−ცევ−დენ მე−ფესა,
ი−ეფ−და კა−ცის ძღნო−ბა−ნი.
ას−რე გახ−შირ−და ბი−ნი−ში,
ვით რი−ყე წით−ლად მსხდო−მი−ა:
სა−ათ−სა ჰყიდ−დენ ყუ−რუ−შად,
ფო−ში რა მო−სან−დო−მი−ა?!
რახ−ტე−ბი ოქ−როს ცურ−ვი−ლი
ცხენს ედ−ვათ მო−სახ−დო−მი−ა,
ტოლომა-ქურქი-კაუხი
ვერ რი−ცხვით მი−სახ−დო−მი−ა.
ცხენ−ნი მოჰყ−ვან−დეს ძვირ−ფას−ნი,
მის−რის ნას−ყი−დი ფლუ−რე−ბით,
წყლის მი−ნა−ქონ−თა ვინ რი−ცხვდა,
მომშთ−ვარ−თა თავ-მოძულებით!
თოფ−ნი და ხმალ−ნი რჩე−ულ−ნი
ყაწიმ-ძეწკვებით კრუ−ლე−ბით.
მა−შინ დაგთქო−დენ შა−ირ−სა
სიბრძ−ნით შემ−წყობ−ნი მკუ−ლე−ბით!



აწ მა−შინდელსა აწ მი−სა რამ−ცა ვი−თა ვთქვა ფე−რი−ა:
მახ−სოვს შეს−რუ−ლი ქა−ლა−ქად, მით ცრემ−ლი თვალ−თა მე−რი−ა!
მიჯ−რით გა−მოჰკ−რებს მნა−ხავ−ნი, ს−წყუ−რო−დათ შე−ნი მზე−რი−ა,
ი−გი−ნი−ცა დაგ−ნატ−რი−დენ, თუ ვინ−ცა ჰყვან−და მტე−რი−ა.

ცო−ტათ ე−სე ნი−შა−ნი და საქ−მე მით გიყ−ბე−დი−ა,
რო−მემ−ცა მიც−ნა, ვის ვი−ნა შო−რად გყავ მო−ამ−ბე−დი−ა,
ო−დიდ−გან მახსრვს მე თქვე−ნი იყ−ვე−ნით ყრმად სა−ხე−დი−ა,
მუ−ნიდ−გან მოღ−მართ ა−ქამ−დის შეგტრ−ფო−დის ყოვლ−თა ბე−დი−ა.

სახ−ლი გუ−ლებ−თა სა−ვაჭ−რო, გედგ−ნეს გმირ−სა−ვებ ტა−ნია,
ნარ−დი−ონს ვარჯ−ნი ლვლარჭ−ნილ−ნი, ღუ−ლამბ−რებ ანატა−ნია,
მუნ შუბ−ლის შა−რავანდობა მზის დის−კოთ ნაჭვრეტა−ნია,
ი−რის ცა−სა ჰფე−რობ−და ცით კრთო−დეს ამარტა−ნია.

ორ−თა−ვე ტოლ−თა ნარ−გიზ−თა შო−რის ვარსკვ−ლავ−ნი თე−მო−ბით,
ტო−პა−ზის ღილ−თა მ−წყურ−ნებ−თა ყო−რან−ნი ჰსცვი−დეს ჩე−მო−ბით,
შა−ბარ−დუხს შუ−რი ე−პოვ−ნა, მო−ნებ−და გუ−გის მრწე−ბო−ბით,
მით თვალ−თა ჩემ−თა ღა−რიბ−თა ცრემ−ლი დაჰფ−რენ−დენ მდე−ნო−ბით,

მზის სვე−ტის პინჯ−თა ნი−ავ−ნი ტკბილ ბერ−ვით მო−აქ−რო−ლებ−დის,
მუნ გა−რე ბრო−წე−უ−ლი−სა წყნარ ზღვებ−თა ზე−დან მჩი−ნობ−დის,
ბა−რაინს მანგ−ნი მო−ეცვ−ნეს, ბა−ლახ−შის ღელ−ვით ლხი−ნობ−დის,
მას გა−რე აშ−კი გიშ−რი−სა სა−სუფ−თეს გულ-მოდგინობდის.

სა−დაფ−თა გა−რე მსხდო−მელ−თა ა−ებ−ნეს თეთრ−ნი ა−ლამ−ნი,
ყაფ−რად შედგ−მულ−სა მარ−მარ−სა ზე ედგ−ნეს წყლულ−თა მალმ−ნი,
ალ−ვა−სა რტო−ნი შეჰფ−რობ−დენ, როსტო−მის განასა−ლამ−ნი,
სამ−სო−ნის ძა−ლო ხელ−თა−ო, ნელ−სა−ვე ცრემ−ლი მა−ლამ−ნი.

ლომ−სა გუ−ლი−თა მკერ−დი−ცა ცის ლო−მის და−გე−ცა−ო−და,
ზურგ−სა მაღ−ნიტ−ნი აღკ−რო−და, ფო−ლად−თა გა−ეხ−მა−ო−და,
მკერდ−თა სიმტ−კი−ცე ან−და−მატს თავის-ებრვე და−ე−ზა−ო−და,
ბეჭ−თა და წელ−თა ნაკ−ვე−თი ინდ კა−ლამთ შე−ნა−ზა−ო−და.

მათ ქვე−შე წვივ−თა ნაკ−ვეთ−ნი და მუხლ−თა ასხ−მუ−ლო−ბა,
სიმტ−კი−ცე ფერხ−თა ირმის-ებრ, ბროლ-თლილად თით−თა წრთვი−ლო−ბა,
ფრ−ჩხილ−თა არ−წივ−ნი ნატ−რი−დეს, ა−ჯი−თა ჰქონ−დის ყრი−ლო−ბა,
სულ დიდ−სა სუ−ლი გფარ−ვი−და, შვე−ნო−დის შენ−თან ზრდი−ლო−ბა.

ზრდი−ლო−ბად კმა−რის შე−ხედ−ვა უ−საქ−მოდ ო−დენ სა−ხი−სა,
სა−ხი−სა და უსა−ხი−სა, ვერ ვის-გან და−ნაზ−რა−ხი−სა,
და−ნაზ−რა−ხი−სა თუ სად−მე, ბრძენ−თა სა−ქე−ბად ა−ხი−სა.
ა−ხი−სა მუფა−რა−ხი−სა, ვა−ი აწ განალა−ხი−სა.

ა−მას სუ−რინ, ა−მად მ−წყუ−რინ, ა−გერ სულ−სა გა−ნა−კი−დეს,
ა−გონ−დე−ბი, ა−ღონ−დე−ბი, ერთ−სა ო−რად გა−ნა−კი−დეს,
ვა−ი ვით არ გხე−დავ, სით ხარ განს−ტყორ−ცი, გა−ნა−კი−დეს,
ეს−რეთ თუ−რე აქვს ყე ყუ−რე სოფ−ლის კვალ−თა გა−ნა−კი−დეს.